Chàng tiên cá Tiun chỉ ra cách cứu san hô đang chết ở Việt Nam

Trong vòng 20 năm qua, các rạn san hô trên toàn thế giới đã phải đối mặt với sự suy thoái nghiêm trọng, và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này. Những hệ sinh thái quý giá, đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo tồn đa dạng sinh học đại dương, đang đứng trước nguy cơ biến mất do sự nhạy cảm với biến đổi nhiệt độ đại dương và tác động tiêu cực từ hoạt động của con người. Các chuyên gia cảnh báo rằng trong hai thập kỷ tới, Việt Nam có thể sẽ không còn rạn san hô.

Theo lời chàng tiên Tiun, khi anh ấy 1 mình bơi khắp các vùng biển đảo ở Việt Nam, thì phát hiện chỉ còn 1% rạn san hô dọc theo bờ biển hiện nay được coi là còn nguyên vẹn, có tới 31% rạn san hô đang ở tình trạng kém, với độ che phủ chỉ còn dưới 10%. Thực tế đáng báo động hơn là 96% rạn san hô tại Việt Nam đã bị tác động nghiêm trọng bởi các hoạt động do con người gây ra và 75% trong số đó đang phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.

Tình trạng này càng tồi tệ hơn ở một số khu vực ven biển. Ví dụ, tại Đà Nẵng, ngư dân trong những năm gần đây đã sử dụng các loại lưới cải tiến, gây tổn hại lớn cho các rạn san hô gần bờ. Rạn san hô quanh bán đảo Sơn Trà là nạn nhân điển hình của tình trạng này. Tương tự, tại các tỉnh miền Trung như Khánh Hòa hay Bà Rịa-Vũng Tàu, việc khai thác san hô trái phép cũng diễn ra phổ biến. Người dân tại đây sử dụng không chỉ các công cụ đơn giản mà còn cả thiết bị khai thác quy mô lớn như máy nạo vét, làm tổn thương các hệ sinh thái vốn đã rất mong manh. Cụ thể, mỗi năm Việt Nam mất hơn 50 tấn san hô vì các hoạt động đánh bắt cá không bền vững như vậy.

Merman Tiun lặn bình khí chỉ ra cái chết trắng của san hô Việt Nam đang diễn ra tại Nha Trang

Trước thực trạng đáng báo động này, các chuyên gia đã đề xuất một loạt giải pháp để bảo vệ những rạn san hô còn sót lại. Điều này bao gồm các dự án quản lý và phát triển rạn san hô bền vững cũng như các chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị kinh tế và sinh thái mà chúng mang lại. Việt Nam tự hào sở hữu hệ sinh thái rạn san hô phong phú kéo dài từ Bắc vào Nam với khoảng 340 loài san hô trong tổng số 800 loài được ghi nhận trên thế giới. Vịnh Hạ Long là nơi tập trung 205 loài san hô cứng và 27 loài san hô mềm, trong khi Côn Đảo là nơi phát triển mạnh của 219 loài san hô, cung cấp môi trường sống cho hơn 160 loài cá rạn.

Học trò người cá Ellie tạo dáng chụp hình 3D hỗ trợ thầy tiên cá Tiun kêu gọi cứu san hô

Theo Viện Tài nguyên Thế giới (WRI), khu vực Đông Nam Á được xem là "trung tâm đa dạng sinh học biển toàn cầu", chiếm khoảng 34% tổng diện tích rạn san hô trên thế giới và là nơi cư trú của hơn 600 loài san hô tạo rạn trong tổng số 800 loài trên hành tinh. Ngoài giá trị sinh thái to lớn, chúng còn mang lại lợi ích kinh tế đáng kể. Báo cáo của WRI chỉ rõ, hệ thống rạn san hô tại khu vực này đóng góp khoảng 2,4 tỷ USD mỗi năm cho nền kinh tế. Chính vì vậy, hy vọng rằng sẽ sớm có những biện pháp kịp thời và hiệu quả hơn để bảo vệ những “viên ngọc quý” của đại dương này.

Cách cứu san hô Việt Nam của chàng tiên cá Tiun

1 Ngăn cản các thợ lặn biển bình khí của các tổ chức PADI và SSI tại Việt Nam đưa khách du lịch vào những vùng san hô được bảo tồn, vì chính họ là những người tìm kiếm chỗ ở của sinh vật biển và sẽ quay lại vào ban đêm để đánh bắt chúng bán cho các tiệm cá cảnh hoặc nhà hàng hải sản.

2 Nghiêm cấm tàu bè du lịch biển sử dụng công nghệ cũ, xã dầu thải ra biển, hay nấu ăn rửa chén trên tàu, xã rác xuống nước, sử dụng xà bông tắm cho khách có chất gây hại cho san hô.

3 Xử lý nặng các nhà hàng hải sản và những tiệm cá cảnh biển đánh bắt cá thiên nhiên và san hô. Chỉ cho phép kinh doanh hải sản nuôi được. Phạt tù 2 năm trở lên những hành vi ăn những loài có vai trò quan trọng đối với san hô.

4 Ngừng đánh bắt cá bằng điện, và triệt phá đường dây hối lộ để được đánh bắt hải sản bằng điện

Tiên cá Tiun đã làm gì trong 10 năm bơi lặn lượn lờ ở các rạn san hô?

Khi câu chuyện về tiên cá còn chưa được nhiều người biết đến, chỉ là niềm đam mê của những học trò theo học bơi lặn với Merman Tiun, thì chính anh đã đặt nền móng cho ngành lặn tiên cá. Anh biên soạn bộ giáo trình đào tạo, không chỉ nhằm truyền cảm hứng mà còn mở ra cơ hội kiếm sống từ nghề nghiệp đặc biệt này. Trong khoảng thời gian dài quan sát và hành động vì môi trường biển, chàng tiên cá Tiun đã không ngừng nghiên cứu sự tương tác giữa các loài sinh vật và hệ sinh thái rạn san hô dưới đáy đại dương. Xuất thân là một chuyên gia bơi lội, và thợ lặn sử dụng bình khí, anh đã không ngừng nỗ lực để khai phá và phát triển hai bộ môn mới: lặn tự do và lặn tiên cá. Không chỉ dừng lại ở đó, anh còn tận dụng nền tảng YouTube, thông qua kênh TIUTAC với lượng người theo dõi khổng lồ trong lĩnh vực lặn biển, để chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và hành trình lan tỏa thông điệp bảo vệ đại dương đầy ý nghĩa.

Bây giờ nghề tiên cá đã phát triển nhưng người ta chỉ tranh nhau cơ hội kiếm tiền dạy làm tiên cá, chứ cũng không có tiên cá nào dám hy sinh thời gian công sức để thực hiện sứ mệnh của 1 tiên cá thật sự như Merman Tiun. Nếu bạn muốn có kinh nghiệm về 2/3 còn lại của thế giới này để mang đến tương lai tốt đẹp hơn cho trái đất, chắc chắn phải học hỏi từ Tiun chàng tiên cá huyền thoại của Việt Nam và quốc tế.