Đến thăm khu bảo tồn rái cá của tiên cá Tiun ở rừng ngập mặn Long Thành
Mỗi ngày, hàng trăm con rái cá bị săn bắt nhằm phục vụ cho các mục đích như thức ăn, làm thú cưng, sử dụng trong dược liệu, hay lấy da để sản xuất áo lông thú. Hậu quả là nhiều cá thể bị giết hại đau đớn, đe dọa nghiêm trọng đến sự tồn tại của loài này, hiện đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Trước làn sóng nuôi rái cá làm thú cưng đang ngày càng phổ biến ở Việt Nam, chàng tiên cá Tiun đã tiến hành giải cứu và nuôi thử nghiệm hơn 100 con rái cá. Anh chăm sóc chúng với cách thức tương tự như nuôi những vật nuôi thông thường, nhằm tìm hiểu rái cá có thể thích nghi với môi trường sống cùng con người hay không và sau 14 năm Tiun khẳng định loài vật này chỉ thích hợp sống trong hoang dã và chỉ có thể trở thành thú cưng trước 3 tháng tuổi.
Rái cá Titi và chó cá Honey lần đầu tiên thấy người lạ đến thăm thân thiết mà không biết đó là chị Mermaid Ngoc người đã may ra cả ngàn chiếc đuôi tiên cá xinh đẹp để gây quỹ cho TIUTAC bảo tồn thiên nhiên hoang dã
Môi trường tự nhiên mới là nhà của rái cá
Rái cá vuốt bé có khả năng tương tác và thân thiện với con người tương tự như chó mèo, nhưng các loài rái cá sông khác lại khó thích nghi hơn nhiều. Điểm chung ở tất cả các loài rái cá là vẻ ngoài dễ thương đặc biệt trong khoảng ba tháng đầu đời. Tuy nhiên, sau thời gian này, bản năng sống theo bầy đàn và tính xã hội của chúng phát triển mạnh, khiến chúng không phù hợp với cuộc sống đơn lẻ. Việc sống một mình có thể dẫn đến tình trạng trầm cảm và thay đổi hành vi khó kiểm soát. Do đó, môi trường tự nhiên luôn là nơi lý tưởng nhất cho rái cá.
Nếu buộc phải sống lâu trên cạn như chó mèo, rái cá dễ mắc các bệnh như viêm khớp. Đồng thời, chất dầu trên lông của chúng có thể làm hỏng và gây bẩn các vật dụng trong nhà. Với lớp lông dày vốn thiết kế để giữ ấm dưới nước, việc thiếu tiếp xúc với môi trường nước sẽ làm da dễ bị ghẻ hoặc gây cảm giác khó chịu. Để giải tỏa năng lượng dư thừa và sự bức bối, chúng có thể trở nên hung hăng hoặc chống đối với người nuôi.
Sống trong rừng cùng rái cá hoang dã Titi khiến tiên cá Tiun thức tỉnh về lòng người
Đầu năm 2020, khi đại dịch Covid-19 bùng phát dữ dội, anh Tiun đã ấp ủ ý định vào rừng đước nghiên cứu loài rái cá, nhưng chưa tìm được lý do cụ thể để khởi hành. Đến khi mẹ anh nói: "Nhà nước yêu cầu giãn cách xã hội rồi, thôi hai cha con về Long Thành sống đi, còn mẹ con tui ở đây trông nhà," cơ hội cũng đến. Thế là anh Tiun được "đẩy thuyền," lên đường vào rừng và ở đó suốt từ năm 2020 đến tận năm 2025 mới quay trở về.
Trong quãng thời gian ấy, ngày nào anh cũng bơi lặn dọc sông Thị Vải, cần mẫn nhặt rác thải nhựa, trồng thêm cây đước và thả phóng sinh những con cá biển từ tay ngư dân. Một ngày nọ, một chú rái cá con mới ba tháng tuổi bất ngờ xuất hiện, bơi theo dọc dòng sông và đòi ăn. Chú rái cá nhỏ này nhanh chóng trở thành "người bạn đồng hành" của anh. Nhờ việc chăm sóc chú rái cá, anh Tiun dường như quên mất cả sứ mệnh cứu đại dương mà anh từng dở dang khi đại dịch qua đi.
Rái cá Titi là con rái cá hoang dã sống với Tiun trở thành thú cưng vì bữa ăn quá thịnh soạn
Khi rái cá Titi bị người dân sát hại, Tiun đã quyết tâm bám trụ ở khu vực này với mục tiêu cứu được một đàn rái cá sinh sản thành công. Tuy nhiên, đến năm 2023, đàn rái cá do Tipo lãnh đạo cũng bị hàng xóm nuôi phụ rái cá giết sạch vì những con rái cá này đã trở nên thân quen với con người. Thậm chí, một con rái cá lông mượt non còn bị một học viên bơi lội bắt về chơi và làm mù mắt. Trong giai đoạn đó, Tiun dần nhận ra rằng việc hợp tác với người dân địa phương để bảo tồn rái cá là một điều bất khả thi. Đến năm 2025, bằng nỗ lực phối hợp với bạn bè khắp Đông Nam Á, Tiun đã thành công trong việc giải cứu và hồi phục hai giống rái cá quý hiếm từng tuyệt chủng tại Việt Nam: rái cá thường và rái cá lông mũi. Dù vậy, hai giống rái cá được thả về tự nhiên này lại tiếp tục bị săn bắt bởi người dân địa phương. Bên cạnh đó, những tin đồn thất thiệt cũng xuất hiện, cho rằng Tiun nuôi rái cá để trục lợi, khiến nhiều người không dám hỗ trợ anh. Mặc dù vậy, chính quyền và công an địa phương vẫn để anh tiếp tục công việc của mình, bởi họ biết rõ rằng Tiun đang sử dụng chính những đồng tiền mình kiếm được để bảo vệ loài rái cá một cách thật tâm và tận lực.
Sau 7 năm miệt mài bảo tồn rái cá trong rừng ngập mặn, Tiun nhận ra rằng mọi nỗ lực của mình đều bị bỏ qua. Thay vì đạt được thành quả, anh chỉ nhận lại sự thua thiệt, trong khi cha mẹ già yếu ở thành phố ngày càng lớn tuổi, gánh nặng gia đình đè nặng lên vai. Anh dự định sang Thái Lan để lập nghiệp, đồng thời mong muốn tái xây dựng hệ sinh thái rừng ngập mặn tại quốc gia bạn. Nhưng tình cờ, anh gặp thầy Vân, huấn luyện viên trưởng môn bóng nước Việt Nam, người sau khi nhận thấy tài năng và nhiệt huyết của Tiun đã khuyên anh trở lại làm việc cho đội tuyển quốc gia.
Dù nhận lời mời từ đội tuyển, chàng tiên cá Tiun vẫn giữ vững niềm tin sẽ hoàn thành sứ mệnh bảo tồn rái cá trong tương lai. Hiện tại, anh đang dồn hết tâm huyết, kiến thức, và kỹ năng bơi lặn tích lũy từ những trải nghiệm gần 4 vòng quanh trái đất để cùng thầy Vân và thầy Đạt đem về vinh quang cho tổ quốc. Tháng 9 tới đây, trận đấu quyết định tại Sea Games 2027 sẽ là cơ hội để họ cùng viết nên kỳ tích mới.
Ý tưởng biến thuyền đánh cá bằng điện của ngư dân thành thuyền du lịch tham quan rừng đước
Để rèn luyện tình yêu thương động vật cho các học viên người cá, các em đã được giao nhiệm vụ nhận nuôi và chăm sóc rái cá con. Tuy nhiên, khi tình cảm giữa các em và những chú rái cá trở nên gắn bó sâu sắc, các em không nỡ chia xa chúng. Điều này khiến Merman Tiun phải suy ngẫm lại, và chính sự do dự đã dẫn đến thất bại trong chuyến đi phóng thích rái cá Tivi và Tina. Sau 3-6 tháng tái hòa nhập với tự nhiên, cả hai chú rái cá đều không thể thích nghi và cuối cùng phải quay lại cuộc sống làm thú cưng.
Qua sự việc này, Merman Tiun muốn truyền tải một bài học ý nghĩa đến các học trò nhỏ: loài rái cá không thể làm thú nuôi mãi mãi. Khi còn nhỏ, chúng có thể sống cùng con người, nhưng khi trưởng thành, chúng cần trở về với môi trường tự nhiên để tự lập sinh sống. Điều này cũng giống như cách các em người cá khi bé được cha mẹ nuôi dưỡng và giáo dục. Khi tích lũy đủ kiến thức và sức khỏe, các em sẽ rời xa gia đình để học tập hoặc làm việc trong xã hội.
Nếu chuyến phóng thích rái cá vào năm 2016 thành công, rất có thể các thuyền đánh cá sử dụng điện khi đó sẽ được cải tiến thành thuyền du lịch. Những con thuyền ấy sẽ đưa du khách đến tham quan nơi sinh sống của những chú rái cá vuốt bé Tivi và Tina trong môi trường tự nhiên – một viễn cảnh đáng tiếc đã không trở thành hiện thực.
Chàng tiên cá Tiun mướn thuyền đánh cá bằng điện đưa các học trò người cá và rái cá Tivi, Tina vào rừng đước phóng sanh
Rái cá có ăn chay được không?
Tất nhiên là có nhưng ăn chay sẽ làm chúng chết sớm. Một trong những chú rái cá mà chàng tiên cá Tiun từng nuôi được đặt tên là Tivi. Với lòng yêu thương và sự kiên nhẫn, anh đã huấn luyện Tivi ăn chay gồm các loại thức ăn từ tinh bột và hoa quả để thí nghiệm cho những người đang nuôi rái cá làm thú cưng ăn chay thấy. Qua quá trình chăm sóc, anh nhận ra rằng rái cá chỉ có thể tạm thích nghi với môi trường sống do con người tạo ra và thức ăn chay dành cho thú cưng trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi trưởng thành, bản năng tự nhiên của chúng sẽ dần trỗi dậy. Nếu không được thả về môi trường sống hoang dã, rái cá không chỉ gặp khó khăn trong việc phát triển mà còn có nguy cơ mắc bệnh lây nhiễm từ con người, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc, do đồ ăn chay không thể cung cấp chất dinh dưỡng cho cơ thể được thiết kế bơi lặn trong nước của rái cá.
Hiểu rõ điều này, anh Tiun cùng các học trò của mình đã lên kế hoạch đưa Tivi trở về sống trong rừng đước, nơi vốn là môi trường tự nhiên phù hợp nhất cho loài rái cá. Tuy nhiên, các học trò của anh lại quá gắn bó và thương yêu Tivi, nên không đành lòng để nó rời xa khi đã 6 tháng tuổi. Để chiều lòng họ, anh Tiun quyết định mang Tivi trở về tiếp tục chăm sóc như thú cưng. Nhưng do công việc giảng dạy bơi lặn bận rộn, đặc biệt là những lớp học bơi tiên cá giúp trẻ nhỏ thực hiện giấc mơ hóa thân thành tiên cá, anh buộc phải nhờ một người bạn tình nguyện viên chăm sóc, hỗ trợ nuôi dưỡng Tivi trong một thời gian ngắn.
Đáng tiếc là người bạn này lại không có kinh nghiệm chăm sóc rái cá và cũng rất bận rộn với việc làm nghệ sĩ kịch. Trong thời gian được gửi nuôi, Tivi chỉ được cho ăn trứng và bí đỏ, những thức ăn không phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng tự nhiên của nó. trong khi rái cá ngoài tự nhiên cần các loại thức ăn giàu dưỡng chất như tôm, cua, ốc và các loài giáp xác để phát triển khỏe mạnh và hình thành hệ miễn dịch tốt. Vì phải thường xuyên ăn những thức ăn không phù hợp, Tivi bị thiếu hụt dinh dưỡng nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng cơ thể và nội tạng suy yếu và sức đề kháng giảm, mất khả năng chống chịu trước các bệnh lây nhiễm từ con người và thú cưng chó mèo.
Cuối cùng, kết cục đau buồn đã xảy ra khi Tivi không thể vượt qua cơn suy kiệt và qua đời. Sự ra đi của Tivi là một bài học xót xa về những rủi ro trong việc nuôi rái cá làm thú cưng cho ăn chay sau 3 tháng tuổi mà không trả chúng về tự nhiên khi đã trưởng thành. Đây cũng là lời nhắc nhở sâu sắc rằng chúng ta cần tôn trọng bản năng và môi trường sống tự nhiên của động vật hoang dã để không gây hại đến chính sự sống của chúng.
Tivi là con rái cá thú cưng ăn chay trường đầu tiên trên thế giới và chỉ sống được 6 tháng tuổi
Nếu là rái cá con, giai đoạn đầu đời có thể tập ăn chay, nhưng khi lớn lên, loài này không thể duy trì chế độ ăn chay hoàn toàn. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý phải bao gồm ít nhất 70% nguồn thực phẩm như cá, động vật giáp xác và thân mềm để đáp ứng nhu cầu năng lượng của chúng. Với tính cách ham vận động cùng lối sống thường xuyên bơi lội, rái cá sẽ không đủ sức khỏe nếu chỉ ăn chay, dẫn đến nguy cơ kiệt sức và chết.
Thực tế đã chứng minh điều này khi rái cá Tivi, đến tuổi phát triển (khoảng 6 tháng tuổi), mắc bệnh nặng do suy nhược cơ thể và chết vì chế độ ăn uống không phù hợp. Mặc dù người chăm sóc hứa sẽ cho Tivi ăn uống đầy đủ với thực phẩm tự nhiên như tôm, cá, họ lại chỉ cho nó ăn bí đỏ và trứng gà. Trong môi trường sống tự nhiên như rừng ngập mặn, các loài rái cá vuốt bé chủ yếu săn các loại thức ăn sống phù hợp với điều kiện sinh tồn của chúng. Việc ép chúng ăn những thực phẩm không tương thích chỉ khiến cơ thể chịu áp lực lớn và không thể duy trì sự sống lâu dài.
Thách thức rái cá ăn chay cả đời là một sai lầm lớn, thậm chí là hành động thiếu hiểu biết của một số người nuôi thú cưng. Đây cũng là bài học đắt giá từ câu chuyện của Tivi, minh chứng rằng rái cá không nên nuôi trong nhà như một món đồ chơi. Quan trọng hơn, người nuôi không nên áp đặt sở thích cá nhân lên chế độ ăn uống của loài vật này. Khi còn nhỏ, việc ăn chay có thể hỗ trợ phát triển bất chấp những hạn chế; tuy nhiên, sau khi răng rái cá đã mọc đầy đủ vào giai đoạn trưởng thành, chúng cần được tập ăn các loài động vật ăn tạp đặc trưng của môi trường tự nhiên để khôi phục bản năng sinh tồn.
Qua nhiều năm kinh nghiệm nuôi và bảo tồn rái cá, chàng tiên cá Tiun đã tích lũy kiến thức cần thiết để chăm sóc và bảo vệ loài động vật hoang dã này. Mong rằng mọi người sẽ tiếp tục ủng hộ anh để cùng theo dõi những câu chuyện độc đáo và thấm thía hơn về việc bảo tồn rái cá trong tự nhiên.
Chàng tiên cá Tiun quyết tâm bảo tồn rái cá trong rừng ngập mặn sau đại dịch Covid-19
Khi Covid-19 bùng nổ, lướt Facebook thấy nhiều rái cá con bị rao bán giá rẻ, liên hệ các rừng quốc gia từng gửi hỏi thăm tình hình rái cá đã gửi nhưng không ai còn thấy chúng, nhắn tin ENV nhờ hỗ trợ cứu rái cá thì im lặng như thường lệ, nhưng có chuyện gì cũng gọi hỏi Tiun rái cá thả về hoang dã được chưa. Vậy là chàng tiên cá ấy quyết định dừng lại các cuộc hành trình giải cứu đại dương, để tiếp tục thực hiện sứ mệnh rừng ngập mặn.
Hầu hết những chú rái cá được anh Tiun giải cứu đều là rái cá con, bị mất mẹ, và không thể trở về tự nhiên do còn quá yếu, khả năng sống sót thấp. Việc nuôi dưỡng chúng cũng gặp nhiều thách thức, như trường hợp của rái cá Tivi. Qua thời gian dài chăm sóc, rái cá trở nên thụ động, mất đi các bản năng tự nhiên, khiến chúng khó tồn tại khi được trả về thiên nhiên. Do đó, việc giải cứu rái cá không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt nhất. Chỉ khi nào chúng ta ngừng săn bắt và mua bán rái cá, để chúng sống tự do trong môi trường tự nhiên mà không có sự can thiệp của con người, thì mới là cách bảo tồn hiệu quả nhất.
Nếu bạn theo dõi kênh TIUTAC cũng sẽ thấy chàng tiên cá Tiun đã thành công giải cứu bé rái cá Tini, gửi gấm như ngư dân nuôi bé trong chính khu rừng đước ở Long Thành. Tini phát triển khỏe mạnh và có điều kiện phát huy tối đa bản năng tự nhiên của rái cá. Vì vậy, giải pháp tốt nhất để giải cứu rái cá là trả chúng về thiên nhiên và cần có sự chăm sóc, giám sát ban đầu. Đó cũng chính là lý do chàng tiên cá Tiun chuyển đến sống trong rừng để tiện nghiên cứu, chăm sóc và giải cứu các chú rái cá.
Tiên cá Tiun có thật sự là nhà bảo tồn rái cá hay chỉ nuôi chúng để kiếm tiền quảng cáo Youtube
Chưa có nhà nghiên cứu động vật hoang dã nào chịu đầu tư điên cuồng hơn 14 năm cho 1 loài vật chỉ để kiếm vài lượt xem ít ỏi trên các nền tảng mạng xã hội như chàng tiên cá Tiun.
Anh ấy là một nhà bảo vệ động vật hoang dã có nhiều năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực này và nhận được sự ủng hộ từ nhà nước Việt Nam. Nhờ đó, bạn có thể theo dõi những hình ảnh về rái cá được anh chia sẻ trên kênh YouTube TIUTAC. Đối với người bình thường, việc đăng tải các video liên quan đến rái cá có thể bị coi là vi phạm pháp luật, vì đây là loài động vật nằm trong Sách Đỏ, được pháp luật Việt Nam bảo vệ nghiêm ngặt. Mọi hành vi sử dụng, mua bán hay nuôi giữ rái cá đều bị cấm.
Những video mà anh Tiun đăng tải không nhằm mục đích giải trí thông thường mà để kêu gọi cộng đồng đừng nuôi rái cá làm thú cưng, ngừng săn bắt chúng và trả lại cho rái cá một môi trường sống tự do và yên bình, như bao loài động vật khác. Nếu bạn yêu quý những hoạt động của anh và mong muốn đồng hành cùng việc giải cứu rái cá, hãy ủng hộ kênh YouTube TIUTAC bằng cách nhấn đăng ký theo dõi. Việc này sẽ là nguồn động lực lớn lao giúp anh Tiun tiếp tục sứ mệnh đầy ý nghĩa.
Ngoài ra, bạn cũng có thể đóng góp cho quỹ cứu hộ bằng cách mua sản phẩm đuôi tiên cá do anh Tiun thiết kế. Đối với những ai hiện đang nuôi rái cá mà chưa biết cách chăm sóc đúng đắn, hãy liên hệ trực tiếp với anh để nhận được sự hướng dẫn chi tiết, đồng thời trả rái cá lại môi trường tự nhiên khi chúng đủ trưởng thành. Hãy cùng nhau chung tay bảo vệ những sinh vật đáng yêu này và giữ gìn đa dạng sinh học cho hệ sinh thái!
Một số cảnh đẹp bình yên trong khu bảo tồn rái cá của tiên cá Tiun đã biến mất vì đô thị hoá
Khi đô thị hoá diễn ra trong rừng đước, thì mọi thứ xinh đẹp vốn có của tự nhiên đều bị biến mất như chưa từng tồn tại, 7 năm sống ở nơi đây không chỉ chứng kiến cái chết của những con rái cá mình bảo tồn, chăm sóc, yêu thương tái thả chỉ mong chúng sống bình yên với hoang dã, nhưng mức độ tàn phá khốc liệt của con người mỗi ngày là không thể dừng lại được, thế nên Tiun nhận ra phải tranh thủ từng khoảnh khắc nhỏ để tận hưởng cuộc sống hoà hợp với thiên nhiên.
Mermaid Ngọc ôm rái cá hoang dã Titi ngắm hoàng hôn trong rừng ngập mặn
Tiên cá Tiun, trong quá trình bảo vệ rái cá, đã tham gia nghiên cứu cách rừng ngập mặn hấp thụ và phát thải carbon dưới sự hướng dẫn của các nhà khoa học. Đây là một phần của chu trình sinh hóa tự nhiên, được thúc đẩy chủ yếu bởi hoạt động của vi khuẩn. Anh đã trực tiếp thực hiện các thí nghiệm để xác định các loại vi khuẩn và nấm tồn tại trong khu vực rừng ngập mặn Long Thành. Đi cùng anh còn có rái cá Titi và hai chú chó cá Honey và Funny. Qua quá trình này, cả nhóm đã khám phá ra nhiều điều thú vị, chẳng hạn như nơi đây không chỉ là môi trường sống của một số lượng lớn rắn, thằn lằn và chim mà còn là nơi trú ngụ cho hệ sinh thái sông nước phong phú. Đặc biệt, rễ cây đước bị ngập nước đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nơi ở và môi trường sinh sản cho nhiều loại cá khác nhau. Ngoài ra, rừng ngập mặn còn mang lại giá trị to lớn cho cộng đồng ven biển, khi chúng đóng vai trò như lớp chắn tự nhiên trước bão và bảo vệ đất liền khỏi nguy cơ ngập lụt. Ấy thế mà rừng đước lại liên tục bị đốn hạ quanh môi trường sống của rái cá nơi anh ấy đang làm bảo tồn.
Rái cá, dù là hoang dã hay nuôi làm thú cưng, chỉ thật sự toát lên vẻ dễ thương khi được ăn no và thỏa mãn vui chơi tự do không bị bắt nhốt, Mermaid Ngọc có thể bế con rái cá hoang dã trên tay vì cô ấy nghĩ nó là thú cưng, nhưng Titi tuy hoang nhưng đang nghĩ mình là em bé
Mỗi ngày diện tích đất rừng ngập mặn đều bị thu nhỏ lại, nhưng lại không có hướng giải quyết phát triển mà chỉ chú trọng vào khai thác, xây dựng, thì chỉ càng làm cho biến đổi khí hậu diễn ra nhanh chóng hơn, trong khi loài vật quan trọng có đóng góp to lớn cho sự tồn vong của rừng ngập mặn lại bị tận diệt. Tiun tiên cá, chia sẻ rằng cách hiệu quả nhất để ngăn chặn cuộc khủng hoảng khí hậu trở nên nghiêm trọng hơn là bảo vệ sự nguyên vẹn của rừng ngập mặn, với sự trợ giúp đắc lực từ loài rái cá – một trong những sinh vật thông minh nhất trong hệ sinh thái này. Nhờ các biện pháp bảo tồn, những khu rừng ngập mặn có thể tiếp tục duy trì vai trò của mình, trong đó rái cá góp phần quan trọng bằng cách hỗ trợ giữ lại lượng carbon đã được cô lập từ khí quyển. Hơn thế nữa, sự phát triển của rừng ngập mặn đóng vai trò thiết yếu trong việc giảm thiểu biến đổi khí hậu. Ngay cả phân của rái cá cũng chứa đựng một loại dinh dưỡng đặc biệt, giúp cho cây đước phát triển mạnh mẽ hơn.
Cảnh đẹp sống hoa hợp với thiên nhiên ôm rái cá hoang dã Titi trong vòng tay của Mermaid Ngoc trong năm 2020
Sau chuyến ghé thăm nơi Tiun sống cùng rái cá Titi và những chú "chó cá" ngày ngày được huấn luyện bơi lội, Mermaid Ngọc dường như không còn cơ hội quay lại để chụp thêm vài bức ảnh đẹp quanh khu vực này. Toàn bộ rừng đước tại đây đã bị san lấp để làm đường và xây dựng các ngôi nhà ven sông, vô tình phá vỡ môi trường kiếm ăn của loài rái cá, thậm chí chúng còn trở thành nguồn thực phẩm dự trữ cho người dân địa phương. Những vẻ đẹp tự nhiên cứ thế bị hủy hoại, nếu không biết giữ gìn thì mãi mãi sẽ biến mất!
Nuôi chó hay rái cá làm thú cưng là sướng nhất?
Với 14 năm kinh nghiệm chăm sóc rái cá, tôi hoàn toàn chắc chắn rằng câu trả lời vẫn sẽ là chó, không phải rái cá. Chó là loài vật có khả năng gắn bó mật thiết với con người hơn rất nhiều, bởi lẽ con người sống chủ yếu trên cạn, trong khi rái cá thuộc về môi trường sống dưới nước. Việc cố gắng buộc một loài sống dưới nước như rái cá phải hoà nhập hoàn toàn với lối sống của con người rõ ràng đi ngược lại quy luật tự nhiên. Điều này chắc chắn sẽ tạo ra những khó khăn và bất đồng trong đời sống hàng ngày của cả hai. Câu chuyện mẹ Âu Cơ và cha Lạc Long Quân cũng là một minh chứng: họ chỉ kết hợp với nhau để tạo nên giống nòi con Rồng cháu Tiên, nhưng rõ ràng việc sống chung lâu dài là điều không hề khả thi.
Rái cá, dù có thương mến bạn đến đâu, cũng mang bản năng sinh tồn riêng của chúng. Nếu bạn cùng chúng sống trong môi trường tự nhiên như rừng đước, khi vui vẻ đủ rồi, chúng sẽ rời đi, quay trở lại nơi mình thuộc về – thường là khu rừng ngập mặn – mà không hề ngoảnh lại. Thậm chí, nếu bạn muốn giữ chúng lại, chúng vẫn có thể tiếp tục bỏ đi. Chỉ khi nhớ bạn, chúng mới có thể quay về thăm một lúc rồi lại đi tiếp. Ngược lại, chó không như thế. Loài chó luôn trung thành và kề cận bên bạn cho đến hơi thở cuối cùng. Thậm chí, để tránh làm bạn đau lòng, khi biết mình sắp chết, chúng còn tìm một nơi thật kín đáo để ra đi lặng lẽ, chẳng muốn ai phải buồn bã hay chú ý tới nỗi đau của mình.
Tiên cá Tiun biểu diễn cho em gái mỹ nhân ngư Ngọc thấy anh ấy gọi rái cá hoang dã Titi đến chơi từ rừng đước, nhưng khi ăn no vui vẻ ôm ấp thân thiết hoàng hôn buông xuống chỉ còn chó cá Bông là vẫn còn bên cạnh, Titi là con rái cá hoang dã nên bản năng sinh học tự nhiên đã được khắc sâu trong gen của nó, phải hướng về rừng ngập mặn, dùng bàn tay bé xíu của nó để moi móc đất bắt những loài giáp xác gây hại cho sự phát triển của cây đước, săn bắt những loài cá ăn tạp để ổn định sự cân bằng đa dạng động thực vật trong nước.
Hành trình kéo dài 7 năm của Merman Tiun với sứ mệnh nghiên cứu, giải cứu, chăm sóc và tái thả rái cá đã chính thức khép lại vào ngày 1/9/2025, khi anh được công nhận là huấn luyện viên lặn biển tiên cá bởi giám đốc tổ chức PADI nhờ tài năng và nỗ lực thực sự. Tuy nhiên, sau khi trở về Việt Nam, trước khi kịp triển khai các hoạt động để kêu gọi bảo tồn rái cá, anh đã phải đối mặt với nhiều sự chỉ trích và cạnh tranh không lành mạnh từ một số nhóm thợ lặn tự do.
Những người này không chỉ phủ nhận rằng Merman Tiun từng là tiên cá đầu tiên của Việt Nam mà còn bôi nhọ danh tiếng của anh bằng những lời đồn tiêu cực. Hễ ai nhắc đến việc là học viên của anh, họ lại gán ghép cho anh nhiều điều tiếng, cáo buộc liên quan đến các vấn đề không có căn cứ. Đáng nói hơn, những người này, vốn chưa qua đào tạo bài bản, thậm chí còn sử dụng chứng chỉ huấn luyện tiên cá do họ xin được để giảng dạy một cách thiếu chuyên nghiệp. Cảm giác chua xót thay cho Merman Tiun khi sứ mệnh cao cả cứu rái cá của anh lại vướng phải những thị phi và sự chống phá như thế!
Hành trình 125km tìm kiếm rái cá Titi bị người dân ven rừng săn bắn lạc đường về nhà
Với sự hỗ trợ của những chú chó được huấn luyện để đánh hơi và tìm kiếm rái cá trong rừng ngập mặn, Tiun đã dành 3 ngày 2 đêm bơi dọc những con sông dẫn ra biển trong khu rừng dước để tìm Titi, chú rái cá bị lạc. Trước đó, Tiun nghe tin có một ngư dân sử dụng súng săn bắn một chú rái cá nhỏ dưới sông. Dù vậy, đến ngày thứ 4, với sự hỗ trợ từ chiếc thuyền của gia đình chú Hiếu – một ngư dân địa phương, họ đã lùng sục khắp các nhánh sông nhỏ nhưng vẫn không tìm thấy tung tích của Titi.
Cuối cùng, vào ngày thứ 5 kể từ khi Titi mất tích, Tiun quyết định rủ học viên bơi lội tên là Vũ Đức Nhân, lúc đó mới 14 tuổi, tham gia cùng mình. Cả hai mang theo phao bơi và cùng trải nghiệm hành trình bơi kéo dài 25 km, từ sáng đến chiều. May mắn thay, cuối hành trình tìm kiếm đầy gian nan, Titi đã xuất hiện. Chú rái cá nhỏ trông gầy gò vì đói nhưng tỏ ra vô cùng mừng rỡ khi gặp lại họ.
